Süpervizyon Grubu

Yazdır

Soma'da Yaşananlarının Ardından Psikolojik Travma

SomaisciSoma’da yaşanan acı olaylardan dolayı toplum olarak derinden yüreğimiz yandı.
Birde bu acı olayları doğrudan yaşayanlar oldu. Kimi eşini, kimi babasını, kimi en yakın arkadaşını kaybetti.
Kimi de bu faciadan sağ olarak kurtularak geriye kolay kolay unutamayacağı anlar yaşadı.
Tüm bu olanlar, bir şekilde bu olayları yaşayanların ve tanık olanların belleklerinde psikolojisinde bir iz bıraktı.


Bu durumu en genel anlamda psikolojik travma olarak tanımlayabiliriz.
Kişiyi aşırı korkutan, dehşet içinde bırakan, çaresizlik yaratan, çoğu kez olağandışı ve beklenmedik olayların neden olduğu etkilere psikolojik travma diyoruz.
Kişilerin yaşamında sıkıntı ve üzüntü yaratan pek çok durum olur, ancak bunların tümü psikolojik travma meydana getirmez.
Eğer yaşanan olay kişide korku, dehşet veya çaresizlik hissi yaratmışsa ve bu olayda kişinin kendisinin veya yakınının ölüm veya yaralanma tehlikesi varsa psikolojik travma olarak isimlendirebiliriz.
Bu tanımlamaya göre yaşı ilerlemiş bir yakınımızın uzun süren bir hastalık sonrasında vefatı bizde psikolojik travmaya yol açma ihtimali daha düşük iken, kişinin bir yakınını beklenmedik biçimde bir iş kazasında kaybetmesi kişi de daha çok travmatik etki meydana getirir.
Kişilerin yaşamında psikolojik travmaya yol açan olaylar maalesef oldukça yaygındır. Yapılan araştırmalar her iki kişiden birinin bu tür olaylarla hayatında en az bir kere psikolojik travma ile karşılaştığını gösteriyor.
Psikolojik travmalardan sonra en sık görülen sorunların başında, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu geliyor.
Beklenmedik bir anda yaşanan, kişiyi çok korkutan, dehşet içinde bırakan, çaresizlik duyguları yaratan olayların uzun süren psikolojik problemlere yol açtığı biliniyor.
Evet, ruhsal travmalardan sonra sık görülen rahatsızlıklardan biri depresyondur.
Depresyonun en sık görülen belirtileri; isteksizlik, halsizlik, moral bozukluğu, uyku ve iştah bozukluğu ve hayattan zevk alamamadır.
Depresyon, psikolojik travmadan sonra ilk kez ortaya çıkabileceği gibi, daha önce depresyon geçirmiş kişilerde depresyonun tekrarlaması şeklinde de gözlemlenebilir.
Travma sonrası stres hastalığında ise; uykusuzluk, kabuslar, olayla ilgili anıların rahatsız edici biçimde sık sık hatırlanması, sürekli olarak olayın tekrarlanacağı korkusu ve bu nedenle diken üstünde hissetme, kolay irkilme, çabuk sinirlenme, gelecekle ilgili plan yapamama, yaşananlara yabancılaşma, yaşananlardan dolayı anlaşılamama, olayı hatırlatan durumlarda huzursuz olma ve bu durumlardan kaçınma davranışları görülebilir.
Yukarıda sıraladığımız bu belirtiler, çoğu kişide, psikolojik travmayı izleyen günlerde görülerek çoğunlukla birkaç hafta içinde kendiliğinden düzelir.
Bazen de yaşanan bu belirtiler travmatik olay olup bittikten aylarca sonra başlayabilir.
Ne var ki bu durum bazı kişilerde aylarca, hatta yıllarca sürebilir.
Psikolojik travmada yaşanan olumsuz olay ne kadar şiddetli yaşanmış ise psikolojik etkiler de o kadar fazla ve uzun süreli olur.
Travma sonrasında kişinin olayın etkileriyle başa çıkmak için kullandığı yöntemlerin de sonuçları etkileyebileceği düşünülüyor.
Olumsuz bir durum olmamış gibi davranan ya da olayı unutmaya çalışan kişilerde travmanın atlatılması daha zor olur iken, sorunlar için yardım arayan, sorunlarını başkalarıyla paylaşan ve olumsuz duyguları ile yüzleşen kişiler travmaları ile daha çabuk baş edebiliyorlar.
Psikolojik travma yaşayan kişide yaşadığı olumsuz olaydan sonra bu olayla ilgili anıların zihnine gelmesi sık olabilir.
Yaşanan olay ile ilgili olumsuz görüntüler (örneğin madenden çıkan ceset görüntüleri), sesler (madende yardım isteyenlerin haykırışları) ve bunları düşünmek istemediği halde sürekli aklına gelebilir.
Bu olumsuz anıların hatırlanması çoğunlukla kişiyi çok rahatsız ederek iç sıkıntısı, çarpıntı, terleme, titreme ve nefes alamama belirtilere neden olabilir.
Zaman zaman da kişi olayı gerçekten yaşıyor gibi olur.
Uyanık olmasına karşın, kişinin travma anıyla ilgili hayaller görmesi buna örnek olabilir.
Kişi bu durumu öylesine olağan yaşar ki, bazen buna uygun davranabilir.
Mesela, görmüş olduğu hayallerle konuşabilir, bir tehlike olmadığı halde bulunduğu ortamdan kaçmaya çalışabilir.
Yaşanan acı olayı hatırlamak kişide sıkıntı, acı ve korku hissine yol açtığı için kişi olayı hatırlatan yerlere gitmez, bu konulardan bahsetmez veya konuşulan yerlerden uzak durarak olayı hatırlamak istemez.
Çoğunlukla da yaşanan olumsuz olayın en sıkıntı verici bölümleri unutulur veya çok güçlükle hatırlanır. Bazen de kişi hatırlamak istediği halde hatırlayamaz.
Psikolojik travmalardan sonra kişilerde diğer insanlardan uzaklaşma davranışları görülebilir.
Gelecek beklentisinin kalmaması gibi belirtiler de psikolojik travmaya maruz kalmış kişilerde görülebilir.
Kişi, gelecek ile ilgili plan yapamadığı için sadece o günü yaşama eğilimi göstererek kişinin diğer yaşamsal aktivitelerinde azalma görülebilir.

Psikolojik travmadan olumsuz etkilenen kişiler istemedikleri halde kendilerini diken üstünde ve tetikte hissedebilirler.
Sanki yaşanan olay her an tekrarlanacakmış gibi davranışlarını bu ihtimali düşünerek şekillendirerek aşırı tedbirli davranırlar
Ani ses ve hareketler karşısında kişide, irkilme veya yerinden sıçramalarda görülebilir.
Travmayla maruz kalmak ile ilgili olarak uyku sorunları da yaşanabilinir. Kaygı ve korkular nedeniyle uykuya dalmak saatler sürebilir. Bununla birlikte en ufak seslere kişi kolayca uyanabilir.
Ne olursa olsun, acılar mutlaka paylaşılmalıdır. Paylaşılan her acının olumsuz etkisi azalacaktır. Acıların uzun sürmesi halinde profesyonel destek mutlaka alınmalıdır.
Yaşanan acılardan dolayı Soma’da ki yaraların bir an önce sarılması dileğiyle.

Yücel SÖZER
Uzman Psikolog
 

 

 

 

Module 1

Kurumsal Danışmanlık

Module 2

Eğitim Danışmanlığı

Module 3

Aile Danışmanlığı

İrtibat Adresi

Bakırköy Psikolojik Danışmanlık Merkezi - Psikoloji Enstitüsü

Kartaltepe Mah. Pelinli Sk.
Melisa Apt. B Blok No: 26 D: 16
Bakırköy / İstanbul

+90( 212 ) 660 86 00 

+90( 532 ) 352 44 67

Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

Ulaşım - Kroki

We Support RED CROSS

Web Analytics