Fobi ve Fobi Çeşitleri

1phobiaHer canlı, varlığını tehdit eden ya da tehdit riski taşıyan varlık ve durumlardan içgüdüsel olarak kaçınır. İnsan için bu kaçınma, korku olarak algılanmaktadır. bu haliyle korku, kişinin yaşamını sürdürmesi için gerekli olan savunma sistemlerinin bir ön-uyarı mekanizması görevi görür. Son yapılan araştırmalar insanın doğuştan yüksek ses ve düşme korkusuna sahip olduğunu göstermektedir.

 

Örneğin hayatımızı tehlikeye sokma ihtimali olan bir hayvanla karşılaştığımızda, ya da düşme tehlikesiyle karşılaşabileceğimiz bir yüksekliğe çıktığımızda ya da ani ve şiddetli yüksek bir ses duyduğumuzda her insan şu ya da bu ölçüde korku duyar.

Bu gibi durumlarda yaşanabilecek tehlikeler için gereken önlemleri almak düzeyinde tutulabilen korku hastalıklı bir durum sayılmaz.

Korkunun, "kontrolden çıkması", ise yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan bu ön-uyarı mekanizmasının yaşamla uyumlu çalışmaması anlamındadır.

Kişi, kendisinde korku oluşturan uyaranla karşılaştığında gerekli olan kaçınmayı gösteremez ya da bu kaçınma, onu duygusal olarak rahatlatmaz. Yine endişe ve korku içindedir ve bu anksiyete onun günlük yaşamını istediği şekilde sürdürmesini engeller. Onun, sanki kendi dışında işleyen bir mekanizma gibi, kendi iradesine hükmeden bir dış güç gibi işlev görür. bu şekilde aslında yaşamın sürdürülebilmesi için gerekli olan korku, yaşamı sıkıntılı hale getiren  fobiye dönüşür.

Kişi böyle bir durumla karşılaştığında.

  • Yüz kızarması
  • Yüzde kaşınma ve yanma hissi
  • Titreme
  • Terleme
  • Bulanık görme
  • Nefes darlığı
  • Ağız kuruluğu
  • Yutkunma güçlüğü
  • Mide bulantısı
  • Bilinç kaybı
  • Ani tansiyon düşüşü
  • Bayılma vb.

Gibi fizyolojik değişiklikler yaşayabilir.

Kaynaklarda Anksiyete bozuklukları altında yer alan fobi, agorafobi- sosyal fobi ve özgül fobiler olarak sınıflandırılmaktadır.

Agorafobi:

 Açık alan korkusu, tek başına evin dışında olma, kalabalık ortamda bulunma, sırada bekleme, otobüs, tren ya da otomobille seyahate çıkma gibi korkuları içerir.

Sosyal fobi:

 Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu, performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme, küçük düşme ya da utanç duyacağı bir şey yapma korkusunun yaşanmasıdır. Kişi bu korkunun yaşanmasından kurtulmak için bu tür sosyal ortamlara girmekten kaçınır. Sosyal fobisi olan kişilerin kullandıkları cümlelere bazı örnekler: Hiç cesaretim yok, hep kendimle uğraşıyorum, sevdiğim bir ortamda bile kendimi rahatsız edecek bir şeyler buluyorum,  başkalarının yanında hep huzursuzum, kendi evimde rahat ediyorum ama bu sefer de insanların yanında yaptıklarımı düşünüyorum kendi kendime yüzüm kızarıyor, utanç hissediyorum, insanların yanında bir şey konuşacak olsam ya yüzüm kızarırsa, ya konuşurken gülecekleri bir şey söylersem, ya beni eleştirirlerse diye düşünmekten bir türlü konuşmayı beceremiyorum…

 

Özgül fobi korkunun ortaya çıktığı uyarana göre üçe ayrılabilirler

1.      Nesne fobileri (böcek, kelebek, köpek, sivri uçlu esya gibi belirli bir nesneye dair korkular)

2.      Durum fobileri (kapalı yer, açık yer, asansör, yüksek yer gibi belirli bir duruma dair korkular)

3.      İşlev fobileri (altına kaçırma, gaz kaçırma, terleme, yüz kızarması gibi belirli fizyolojik işlevlere dair korkular)

Fobilerin tedavisinde, rahatsızlığın nedenlerini dikkate alarak kişiye ve rahatsızlığına uygun bir terapi sistemi planlandığında oldukça etkili sonuçlar alınmaktadır.

 

 

Enes BÜLBÜL

Uzman Psikolog

 

 

Module 1

Kurumsal Danışmanlık

Module 2

Eğitim Danışmanlığı

Module 3

Aile Danışmanlığı

İrtibat Adresi

Bakırköy Psikolojik Danışmanlık Merkezi - Psikoloji Enstitüsü

Kartaltepe Mah. Pelinli Sk.
Melisa Apt. B Blok No: 26 D: 16
Bakırköy / İstanbul

+90( 212 ) 660 86 00 

+90( 532 ) 352 44 67

Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

Ulaşım - Kroki

We Support RED CROSS

Web Analytics